Mo nga kaiako
For teachers

The following are suggested activities for teachers in immersion settings.
 

Hei panui
 

Ka mahue te Ngahuru ka tata atu ki te rangi poto rawa o te Hotoke, ka neke whaka-te-raki haere te aonga ake o te ra i te whakarua. I waenganui o te Hotoke, ka tutaki te aonga ake ki a Matariki, ka huri ka hoki haere iho ano. Takina mai ra te Tatai Whetu o Matariki i te marama o Pipiri, he tohu tenei o te tau hou. E ai ki nga korero, ki te tu wehewehe nga whetu o Matariki ka whai mai he tau kaimarire, ki te tu tata ratou he tau matao.

Ki te iwi Maori o Aotearoa, ko Matariki te tohu o te tau hou. He wa ahua mahi kore tenei a Matariki. He pai hei akoako, hei rapu matauranga ano hoki. No reira he tohu mo te whakawhetai ki nga atua, kia poroporoaki atu ki a ratou kua wheturangitia, kia whakaritea mo te tau hou, a he aha atu, he aha atu.

Ka kitea te kahui whetu o Matariki huri noa i te ao. Ko te Pleiades a Matariki i roto i te reo Pakeha. He atua ano hoki a Matariki huri noa i te Moana-nui-a-Kiwa, ara ke hoki ona ingoa ke ko Matali'i, Mataliki, Makali'i, Mata-ali'i, me Makahiki. Ki te iwi o Hapani ko Subaru te kupu mo Matariki, ara taua waka tere e mohiotia whanuitia ana. I Kiriki, tera etahi tino whare karakia e anganui atu ana ki a Matariki.

Ka timata a Matariki i te mutunga o te hauhaketanga, no reira, kei te ranea rawa atu nga oranga. Kaore ano nga kumara me era atu kai pera kia kohia noatia. I te wa o Matariki, he huhua nga moki me nga korokoro ka tere i te moana. He wa pai mo te kohi pikopiko me nga kakano hoki. Engari, ko etahi kai katoa atu, kua oti ke te kotutu, kiki puru ana nga pataka.

He hoatu takoha te mahi ki nga manuhiri, he tuna me ata kotutu, he manu, he aha he aha. He wa tohatoha a Matariki, he wa tapae takoha ki etahi atu.
 
 

He patai
 

  1. Ka ao ake te kahui whetu o Matariki i tehea wahanga o te tau?
  2. He tohu te tu wehewehe o nga whetu o Matariki mo te aha?
  3. E ai ki te korero he wa mahi kore tenei a Matariki - tena whakamarama mai ou whakaaro mo te tikanga o tenei korero.
  4. Whakamarama mai te kupu hauhaketanga i roto i tenei korero.
  5. Ka anganui atu nga whare karakia o Kiriki ki a Matariki, ki ou whakaaro he aha te tikanga o tenei ahuatanga?

     

Hei mahi
 

  1. Tangia he pikitia hei whakamarama atu ki te iwi whanui mo nga ra whakanui o Matariki.
  2. Rapua he koha ma ou hoa, whanaunga, kaumatua hei whakanui i te tau hou o Matariki.
  3. Awhinatia ou matua ki te whakato mara ki tou kainga.
  4. Tirohia te aonga ake o Matariki ki te taha o tou whanau.
  5. Whakaritea he hakari mo tou whanau hei whakanui i te aonga ake o Matariki.
  6. Tukuna atu he kai no o hokohokonga i te toa hokohoko, rapua etahi ano hoki no tou kura. Takohatia ki tetahi peke kai ki te hunga rawa kore ranei.
  7. Tuhia he mihi ki a Matariki, a, ki te tau hou hoki.
  8. Hangaia he waiata hei whakanui i a Matariki.
  9. Tuhia etahi patai, a, pataihia atu ki ou matua ki ou kaumatua ranei e pa ana ki a Matariki.
  10. Akona etahi whakatauaki e pa ana ki a Matariki, a, tangia tetahi pikitia hei whakamarama atu ki te iwi whanui i te tikanga o taua whakatauaki.

     

      

Nga whakatauaki o Matariki
 

  • Matariki ahunga nui
    Matariki provider of plentiful food
     
  • Nga kai o Matariki nana i ao ake ki runga
    Matariki scoops up the food
     
  • Matariki hunga nui
    Matariki has many admirers
     
  • Matariki kanohi iti
    The tiny eyes of Matariki
     
  • Haere atu ra e koro ki te paepae o Matariki, o Rehua - haere atu ra
    Farewell old man, go to the threshold of Matariki, of Rehua - farewell
     
  • Tena nga kanohi kua tikona e Matariki
    Matariki will keep you awake