Awhina
Hei kimi i te tikanga, i nga tikanga ranei o tetahi kupu Maori, patohia atu taua kupu ki te pouaka rapu, ka pawhiri i te kupu ‘Rapua’. (Whakamarama: karekau he kupu Pakeha i tenei papakupu, no reira kaore e whaihua to whakauru atu i te kupu Pakeha hei kimi i te kupu Maori e orite ana.)
Mo te ahua o nga korero ka takoto hei tirotiro mau, e rua nga kowhiringa e taea ana: - he korero poto, e whakaatu noa ana i te whakamaoritanga me t/etahi tauira o te kupu i te rerenga korero; - he korero roa, e whakaatu ana i etahi atu korero i te taha, tae atu ki tona atua, ki te whakamahinga kupu, me te takenga mai o nga tauira.
Tirohia te Kupu Taka mo etahi atu whakamarama e pa ana ki nga whakamahinga kupu, me nga tohupoto e kitea ana i tenei papakupu.
Ina tau atu te kiore ki tetahi wahanga o nga korero ka takoto mo te kupu i rapu ai koe, ka puta ake he whakamarama poto mo taua mea (hei tauira, te 'pimuri whakahangu', te kupu 'atua', te kupu 'whakamahinga kupu' ranei). Engari i konei, ka puta ake he whakamarama roa ake e tino marama ai koe he aha te tikanga o tena, o tena.
Koinei e whai ake nei te raupapa o nga korero tera ka takoto mo tena, mo tena aronga i te papakupu nei:
1. ‑tanga [Tumatauenga] ing, mahp, ahua. He tane, he wahine ranei. 
Ko te 'tangata' te kupu takitini. (i) Whatungarongaro he tangata, toitu te whenua hoki (NP 2665). (ii) Tena ko nga paukena e takoto mai ra i te mara, te porokawa noa iho, ka hangaia mai kia pera rawa te rahi, kore ana e taea e te tangata kotahi te hiki (Wh 6, 10). {kiko, kikokiko, mauri, ngata3}
tangata whenua [Tumatauenga] Te iwi taketake ake o tetahi whenua, o tetahi rohe, te iwi ranei i noho ki taua whenua i mua i etahi atu. (i) Ko te iwi Moriori me te iwi Maori nga tangata whenua o Aotearoa. (ii) Ko ngai kirimangu te tangata whenua o Awherika.
whare tangata [Tane] ing. Te wahi o te tinana wahine e tipu ai te kukune. Kia tupu haere te kukune i te whare tangata, ka kaha ake te hiamimi o te whaea. 
kopu (1)
tangata tawhito [Tane] He manu rahi noho wairepo, noho awa, noho koawa, noho waikeri. Porphyrio porphyrio melanotus. 
pukeko (1)
2. [Tumatauenga] ing, ahua. He tangata kore mana ka mauheretia hei kaimahi ma tetahi atu. Ko nga wahi katoa i haere ai te rangatira, kei reira ano tana tangata ki te awhina i a ia. pononga2 (1)
[Tane] ing. Te takitini o te kupu 'tangata'. (i) O nga tangata katoa e mohio ana au, ko ia te mea tino humarie. (ii) Taku hiahia kia hohoro te whakaatu mai a nga tangata e whakahe nei i te ture Kaunihera (PH 5, 16).